Tadeusz Gadacz (autor)

Opis 

Fragment wstępu ks.prof. Józefa Tischnera: Praca, którą mamy przed sobą, zajmuje się wyłącznie jednym aspektem dyskusji – dyskusją nad zasadami materializmu dialektycznego. Zagadnieniami związanymi z materializmem historycznym zajął się niżej podpisany w pracy pod tytułem: Polski kształt dialogu. Mamy tu więc zatem do czynienia z uzupełnieniem mojego przedstawienia. Zarazem jednak jest to więcej niż uzupełnienie. Materializm dialektyczny był, zdaniem Stalina, podstawową teorią c a ł e j rzeczywistości. Do zasad materializmu dialektycznego musiały zatem przystawać również zasady materializmu historycznego. Kto podważał zasady dialektyki, ten burzył całość. Tak więc praca niniejsza zajmuje się tym, co zdaniem Stalina i jego uczniów spoczywa u podstaw całej teorii. Z tego punktu widzenia należałoby więc powiedzieć, że to moja praca jest uzupełnieniem niniejszej.

Praca ta jest ważna z jeszcze innego punktu widzenia. Materializm dialektyczny był traktowany zarazem jako uogólnienie osiągnięć nauki i norm dla jej przyszłego rozwoju. Uogólnienie i norma – oto istotny sens teorii. W praktyce oznaczało to: biada takiemu odkryciu nauki, które nie przystaje lub nie będzie przystawać do teorii. Jeśli jakiś uczony – wszystko jedno czy fizyk, biolog, czy chemik – chciał pracować w stalinowskiej instytucji naukowej, musiał zrezygnować z traktowania własnej dziedziny nauki jako dziedziny samoistnej. Wszystko, co głosił, musiało znaleźć się w horyzoncie marksizmu-leninizmu-stalinizmu. Spór o materializm dialektyczny był więc zarazem sporem o s a m o d z i e l n o ś ć poszczególnych dziedzin nauki – o to, by fizyka była fizyką, chemia chemią, a biologia biologią.

„Autor pracy Tadeusz Gadacz (...) należy on do młodego pokolenia naukowców, którzy stalinizm znają jedynie z historii. Pisze więc o nim obiektywnie, bezstronnie i „na zimno”. Wydaje mi się, że taki sposób pisania o stalinizmie jest szczególnie cenny. Pozwala bowiem na to, by ujawniła się „rzecz sama”, a w cieniu pozostały oceny owego zjawiska – oceny, od których nie są w stanie uwolnić się ci badacze, którzy poznali stalinizm na własnej skórze”.

Józef Tischner